Home » Learn More » Compassie » Doorgeschoten compassie

Doorgeschoten compassie

Relax More - Doorgeschoten compassie

Recent stond er een erg mooi stuk in de HP/De Tijd, met de alles­zeg­gen­de titel “De Pam­per­ge­ne­ra­tie: ver­wend, gekoes­terd en daar­door dóó­don­ge­luk­kig”.

Over hoe het afscher­men van kin­de­ren voor vele vor­men van tegen­slag en pech niet leidt tot geluk­ki­ger men­sen. Ster­ker nog: 

Ze krij­gen wer­ke­lijk alle ruim­te, maar toch zie je jon­ge­ren die uit­ein­de­lijk wor­den gesla­gen door een depres­sie of een ande­re psy­chi­sche aan­doe­ning. Dat is de para­dox van deze tijd.

Tegenslag

Blijk­baar hoort eni­ge tegen­slag bij het leven. Het schijnt ook ‘vor­mend’ te zijn. 😉
In de mind­ful­ness­trai­ning kom ik het ook gere­geld tegen. De eni­ge huis­re­gel die er tij­dens de bij­een­kom­sten is, luidt ‘goed voor jezelf zor­gen’. Deze wordt nog­al eens geïn­ter­pre­teerd als ‘lief zijn voor jezelf’ of als ‘het moet wel leuk blij­ven’.

Maar goed voor jezelf zor­gen bete­kent niet dat men tij­dens de trai­ning iede­re vorm van weer­stand uit de weg moet gaan. Een mind­ful­ness­trai­ning hoeft niet leuk te zijn… Zoals Jon Kabat-Zinn kern­ach­tig for­mu­leer­de: “You don’t have to like it, just do it”, wan­neer deel­ne­mers het oefen­werk dat thuis gedaan moest wor­den, niet leuk vonden.

Werken met weerstand

En zo is het maar net. In een mind­ful­ness­trai­ning maken we ken­nis met de patro­nen, auto­ma­tis­men en con­di­ti­o­ne­rin­gen die ons aan­drij­ven gedu­ren­de een groot deel van de dag. Op de auto­ma­ti­sche piloot zeg­gen we ja ter­wijl onze agen­da al over­vol is, ter­wijl we eigen­lijk ook niet wil­len. Of we zeg­gen nee omdat we niet dur­ven of omdat we niet gewend zijn om een uit­da­ging aan te gaan.

Het leren her­ken­nen van deze auto­ma­tis­men geeft ons ruim­te, soms let­ter­lijk, om adem te halen en eens een keer iets anders te doen dan we uit gewoon­te zou­den doen. En dát is goed voor jezelf zor­gen: han­de­len of het nala­ten daar­van van­uit een bewust gemaak­te keu­ze in plaats van­uit een niet-door­dach­te gewoonte.

Compassie

Nu kun je, geheel vol­gens de het con­cept com­pas­sie in zijn Boed­dhis­ti­sche con­text, stel­len dat het belang­rijk is om lij­den te voor­ko­men. En dat we dús onze kin­de­ren moe­ten bescher­men tegen alles wat je ze niet toe­wenst. Waar­door tafe­re­len ont­staan van hele colon­nes auto’s bij scho­len, van ouders die hun kind met de auto naar school bren­gen, omdat ze bang zijn dat het van de fiets valt, in een regen­bui terecht komt of tegen de wind in moet fietsen.

Op de kor­te ter­mijn mis­schien (want zelfs daar ben ik niet van over­tuigd…) lief­de­vol, op de lan­ge­re ter­mijn op zijn zachtst gezegd niet ondersteunend.

De hete haard

Een voor velen her­ken­baar voor­beeld gebruik ik regel­ma­tig in de com­pas­sie­trai­ning. Stel je voor dat een kind dat net leert lopen keer op keer naar de bran­den­de haard gaat omdat het de haard inte­res­sant vindt en wil onder­zoe­ken. Natuur­lijk wil je als ouder niet dat je kind zich brandt, dús haal je het iede­re keer op tijd bij de haard weg.

Dan kán het zijn dat het kind zich een keer lelijk brandt, nét als de ouder even naar de deur­bel of het toi­let is. Is het dan niet veel com­pas­sie­vol­ler om het kind onder bege­lei­ding een keer aan de hete haard te laten voe­len, zodat het mis­schien even schrikt en een beet­je hit­te of pijn ervaart, maar daar­na wel weet dat de haard iets is om voor­zich­tig mee te zijn? Met klein lij­den kun­nen we groot lij­den voorkomen.

In de training

In de com­pas­sie­trai­ning wer­ken we tij­dens de oefe­nin­gen met de boven­be­schre­ven haard-meta­foor. Niet let­ter­lijk uiter­aard, maar over­drach­te­lijk: in plaats van steeds weg te lopen van de gedach­ten of gevoe­lens die we niet wil­len voe­len, gaan we er een klein beet­je naar toe en er dan weer van­daan. Zodat we leren er niet plomp­ver­lo­ren in te dui­ken en dan over­spoeld te raken (ons te ‘ver­bran­den’, in de haard-meta­foor), maar gelei­de­lijk aan con­tact maken.

Dan blijkt dat moei­lij­ke gevoe­lens vaak min­der moei­lijk zijn om te erva­ren dan we ver­wacht­ten. Onder bege­lei­ding, eerst van de trai­ner en snel daar­na op eigen kracht, de kachel aan­ra­ken en weer terug trekken.

Pampergeneratie, applausopvoeding, pretparkgeneratie

Zo kan goed­be­doeld ouder­schap lei­den tot een iets wat ouders juist niet wil­den. Door het steeds maar uit de weg gaan van onge­mak kun­nen kin­de­ren steeds slech­ter omgaan met dat­zelf­de onge­mak. Wel­ke ouder durft het aan om zijn kind wat blut­sen en deu­ken op te laten lopen?

Het is een kwes­tie van afwe­gen van kor­te- en lan­ge­re termijn-effecten.
Hope­lijk helpt het arti­kel in HP/De Tijd ouders een beetje.

Voor ex-mind­ful­ness­cur­sis­ten geldt een gelij­ke vraag: mind­ful­ness opent de ogen, com­pas­sie opent het hart. Laat je nieuws­gie­rig­heid eens zijn werk doen en onder­zoek deze boei­en­de ver­volg­trai­ning.
😉

Foto: Annie Spratt on Uns­plash

0 0 stemmen
Beoordeel artikel
Abonneer
Laat me weten als er
guest
0 Reacties
Inline reacties
Bekijk alle reacties
0
Wil je een reactie geven op dit artikel? Cool!x
Scroll to Top