Home » Learn More » Mindfulness » Mindfulness: van Amerika naar de Groningse klei (2)

Mindfulness: van Amerika naar de Groningse klei (2)

Relax More - Mindfulness: van Amerika naar de Groninger klei (2)

Deel 2 van een serie door Lies Bijl over de intro­duc­tie van mind­ful­ness in Nederland.
Lees hier deel 1, deel 1a, deel 3 en deel 4.

Erkenning vraagt om doordachte strategie

Terug als eenzaam roepende onder de Martinitoren

In het najaar van 1994 draai­de ik mee in 3 trai­nin­gen met totaal 85 pati­ën­ten van de toen­ma­li­ge Stress Reduc­ti­on and Relaxa­ti­on Cli­nic, onder­deel van het Uni­ver­si­ty of Mas­sa­chu­setts Medi­cal Centre.
Door het obser­ve­ren van 3 zeer erva­ren trai­ners en train­sters (de oor­spron­ke­lij­ke staf van Jon Kabat-Zinn), het deel­ne­men aan hun bespre­kin­gen en de uit­wis­se­ling met mede-sta­gi­ai­res ont­ving ik een super­trai­ning in de nuan­ces van de trai­ning Mind­ful­ness Based Stress Reduc­ti­on.

Een peri­o­de van één groot feest van her­ken­ning en erken­ning van mijn professionaliteit.
Voor het eerst in mijn bestaan…

  • niets hoe­ven uit te leg­gen of verdedigen,
  • genie­ten van de sti­mu­le­ren­de uit­wis­se­ling met col­le­ga trai­ners en pro­fes­si­o­nals in de gezondheidszorg
  • en getui­ge zijn van de gro­te schaal waar­op mind­ful­ness­trai­ning men­sen de mid­de­len in han­den geeft om hun leven een posi­tie­ve wen­ding te geven, ondanks pijn, ziek­te of stress.

Na dit hoog­te­punt viel de rea­li­teit in Gro­nin­gen zwaar. De klap was groot om terug te komen naar de posi­tie van een “een­zaam roe­pen­de in het alter­na­tie­ve cir­cuit”. Alter­na­tief, dus geen of nau­we­lijks ver­bin­ding met de regu­lie­re gezondheidszorg.

Wat maakte Jon zo succesvol?

Ik was zo jaloers op die kli­niek in Mas­sa­chu­setts. Maar ja, jaloe­zie zet geen zoden aan de dijk. Ook Jon Kabat-Zinn kreeg zijn suc­ces niet cadeau.
Dat zet­te me aan het denken.

Wat was dan de basis van zijn suc­ces? Om wat ele­men­ten te noemen:

  • Zijn kwa­li­fi­ca­ties als bio­me­disch onderzoeker.
  • Een jaren­lan­ge per­soon­lijk door­leef­de trai­ning in mind­ful­ness, zowel in ken­nis van de boed­dhis­ti­sche uit­gangs­pun­ten als inten­sie­ve meditatietraining.
  • Het ver­mo­gen om het boed­dhis­tisch begrip mind­ful­ness te ver­ta­len in een prak­ti­sche cur­sus waar geen zweem van boed­dhis­me in voorkomt.
  • Het aan­slui­ten bij de toen­ma­li­ge model­len rond stress, zoals die gebruikt wer­den in de erken­de kli­ni­sche psychologie.
  • Veel per­soon­lijk con­tact maken met art­sen en spe­ci­a­lis­ten in het ziekenhuis.
  • Gewoon star­ten met een zaal­tje in de kel­der van het ziekenhuis.
  • En: onder­zoek van­af dag 1, om de effec­ten van de cur­sus zicht­baar te maken voor ziektekostenverzekeraars.

Ja, Jon Kabat-Zinn had vele fac­to­ren mee waar ik niet aan kon tippen:
Hij was al een erkend onder­zoe­ker in het zie­ken­huis en kon gewoon over­al bin­nen stap­pen. Hij liep zijn weg, zoals deze al begon in zijn stu­die­tijd aan een gere­nom­meer­de uni­ver­si­teit. Daar ver­keer­de hij tus­sen vrien­den die met soort­ge­lij­ke vra­gen rond­lie­pen en nieu­we onder­zoeks­ter­rei­nen ontsloten.
(Kabat-Zinn J., back­ground of, 82–86 / and Gole­man, 260–62/ and MBSR, 171, 184, 186–87 in: Gole­man D., David­son R.J., The sci­en­ce of Medita­ti­on: How to chan­ge your brain, mind and body, ISBN 978–0‑241–97568‑8, Pen­guin life, 2017)

Kijken wat wél mogelijk is in Groningen of wat ik mogelijk moet maken

Tijd om te stop­pen met kla­gen. Wel­ke stap­pen kan ik wel maken.
Zie hier mijn eer­ste klus­sen lijst­je op het pad naar erkenning:

  • De Ame­ri­kaan­se, dus Engels­ta­li­ge cur­sus omzet­ten in een Neder­land­se cur­sus. De groot­ste uitdaging?
  • De term mind­ful­ness om zet­ten in een pas­send Neder­land­se term. Want mind­ful­ness heeft ook bui­ten de boed­dhis­tisch wereld in het Engels een bui­ten­ge­woon genu­an­ceer­de bete­ke­nis. (Red.: Lies is bezig met enke­le blogjes die ook een klei­ne serie zul­len vor­men met de titel “Lost in Trans­la­ti­on”…)
  • Een bekend “stress model” uit de kli­ni­sche psy­cho­lo­gie uit­zoe­ken, dat voor de huis­art­sen al leeft en intel­lec­tu­eel begre­pen wordt.
  • Star­ten met het geven van trai­nin­gen op basis van mijn eigen bekendheid.
  • Een weg zoe­ken om ingang te krij­gen in de huis­art­sen wereld.
  • Een weg zoe­ken om onder­zoek te doen met als doel:
    Aan­to­nen dat mind­ful­ness­trai­ning voor de ziek­te­kos­ten­ver­ze­ke­raar én de huis­art­sen een win-win model oplevert:
    kos­ten- en tijd­be­spa­ring en op lan­ge­re ter­mijn een lager gebruik van de gezond­heids­zorg (zoals Jon Kabat-Zinn al snel aantoonde).
  • Een neven­doel: toe­zeg­ging van de ver­ze­ke­ring, om deze de cur­sus op voor­hand te ver­goe­den aan de cliënten.

Een lijst­je geba­seerd op de behoef­ten van de diver­se betrok­ke­nen. Bij dit alles ver­loor ik nooit mijn oor­spron­ke­lij­ke moti­va­tie uit het oog:
Mind­ful­ness ver­hoogt de levens­lust van pati­ën­ten en ver­be­tert de kwa­li­teit van hun bestaan, onge­acht hun lij­den door stress, ziek­te of pijn.

(Het zal de lezer mis­schien opval­len dat er geen woord gespro­ken wordt over de kwa­li­teit van leven voor de pati­ën­ten. Hoe treu­rig ook, kos­ten­re­duc­tie telt zwaar­der dan een hoge­re kwa­li­teit van bestaan. Hier kom ik later op terug.)

Van lijstje naar actie: wat kan ik zelf doen

De eer­ste vier items kon ik nog in mijn een­tje behappen.

  • Mind­ful­ness werd in het Neder­lands “Zorg­za­me aan­dacht”. Afhan­ke­lijk van mijn publiek ver­kort tot “Aan­dacht­trai­ning”. Want pas op: zorg­za­me aan­dacht klinkt al snel te soft.
  • Na enke­le maan­den had ik mijn Neder­lands werk­boek. De Ame­ri­kaan­se cul­tuur is de onze niet. Dat vraagt inle­ven in voor­beel­den die weer­klank in de Gro­nin­ger klei vinden.
  • Op basis van mijn bekend­heid en net­werk start­ten in 1996 mijn eer­ste trainingsgroepen.
  • In de sta­pel weten­schap­pe­lij­ke lite­ra­tuur rond stress, vond ik een stress model, dat inder­tijd gehan­teerd werd bin­nen de Neder­land­se huis­art­sen­ver­e­ni­ging: het Stress Model van Laza­rus & Folk­man (lees de fol­der hier­on­der maar eens goed door — klik­ken voor een PDF weergave).
Relax More - Mindfulness: van Amerika naar de Groningse klei (2) - Klik voor een PDF weergave - (c) Lies Bijl
Art­sen­fol­der MBSR 1997 — Klik voor een PDF weer­ga­ve — © Lies Bijl

Erkenning vraagt om back up vanuit gerenommeerde instituten

Een huis­arts krijgt dage­lijks infor­ma­tie en ver­zoe­ken om mee te wer­ken aan aller­lei nobe­le doe­len. Hun tijd en ener­gie is kost­baar. Om hun mede­wer­king te krij­gen moet de meer­waar­de van iets nieuws bij voor­baat dui­de­lijk zijn.
Dat vraagt om een groot­se aanpak.
Mijn stu­die aan de Uni­ver­si­teit van Gro­nin­gen open­de de weg naar gericht onder­zoek. Nu was het tijd om naar bui­ten te tre­den, na twee jaar voorbereiding.

Hulp en steun komen van vele kanten

De vol­gen­de stap­pen laten zien dat dit ver­haal kon groei­en door de nieuws­gie­rig­heid en hulp van de meest uit­een­lo­pen­de mensen:
“Zorg­za­me Aan­dacht” kan uit de alter­na­tie­ve kast komen, dank­zij een uni­ver­si­tair docent, een pati­ënt, een arts en een mana­ger van een ziektekostenverzekeraar.
Ander­half jaar in het pro­ces kreeg ik ver­ster­king van Johan Tin­ge.

Volgende keer

Kan een cur­sus “Zorg­za­me aan­dacht” de kwa­li­teit van leven ver­be­te­ren van pati­ën­ten met het Chro­nisch Vermoeidheidssyndroom?
Dit werd de focus van mijn onder­zoek, waar zowel huis­art­sen als een ziek­te­kos­ten­ver­ze­ke­raar belang bij kon­den heb­ben. De titel van mijn onder­zoek zou wor­den ‘Het kana­rie­piet­je van de samenleving’.

Literatuurverwijzing

Bijl L., Een kwa­li­ta­tie­ve case­stu­die naar de bele­ving van het
Chro­nisch Ver­moeid­heids­syn­droom en de ver­an­de­ring hier­in door Aan­dachts­trai­ning, Uni­ver­si­teit Gro­nin­gen, 1997. (Komt in een vol­gend blog aan de orde én in zijn geheel online!)

Kabat-Zinn J., back­ground of, 82–86 / and Gole­man, 260–62/ and MBSR, 171, 184, 186–87
in: Gole­man D., David­son R.J., The sci­en­ce of Medita­ti­on: How to chan­ge your brain, mind and body, ISBN 978–0‑241–97568‑8, Pen­guin life, 2017

Dit was deel 2 van een serie door Lies Bijl over de intro­duc­tie van mind­ful­ness in Nederland.
Lees hier deel 1, deel 1a, deel 3 en deel 4.

Foto bij dit arti­kel: Lies Bijl anno 2018, met de art­sen­fol­der die ze des­tijds gemaakt heeft. © Lies Bijl

0 0 stemmen
Beoordeel artikel
Abonneer
Laat me weten als er
guest
0 Reacties
Inline reacties
Bekijk alle reacties
0
Wil je een reactie geven op dit artikel? Cool!x
Scroll to Top