Home » Brein » Hersenstam

Hersenstam

« Naar Relaxicon begrippenlijst

Een deel van ons oude brein, dat we gemeen­schap­pe­lijk heb­ben met rep­tie­len. Je zou dan kun­nen den­ken dat het voor ons func­ti­o­ne­ren als mens niet zo belang­rijk is, maar net als de stam van een boom, is de stam van onze her­se­nen onmis­baar voor de regu­la­tie van heel veel lichaams­func­ties. Neem bijv. de hart­slag, de adem­ha­ling en de spijs­ver­te­ring, die dank­zij (o.a.) de her­sen­stam auto­magisch zelf­re­gu­le­rend zijn.

De her­sen­stam is een gemeen­schap­pe­lij­ke baan waar­door bij­na alle infor­ma­tie het brein bereikt en ver­laat. Het is een fun­da­men­te­le struc­tuur, waar­op nieu­we­re delen van ons brein ‘ver­der bou­wen’. Zon­der een goed fun­da­ment heb­ben we een wan­kel huis.
Op dezelf­de wij­ze geldt dat als we onze fysi­o­lo­gi­sche toe­stand niet goed kun­nen regu­le­ren (dat is wat de her­sen­stam doet), we ver­vol­gens pro­ble­men krij­gen op hoge­re niveau’s.

Ofte­wel: bij veel stoor­nis­sen die gepaard gaan met pro­ble­men van gedrags- en emo­tie­re­gu­la­tie, vin­den we ook een gestoor­de auto­no­me regu­la­tie. Hoe beter iemand zijn auto­no­me toe­stand kan regu­le­ren (= hoe gezon­der iemand kan omgaan met emo­ties), hoe veer­krach­ti­ger die per­soon is.

Koes­ter dus uw hersenstam…

Uit de her­sen­stam ont­sprin­gen ook 10 van de 12 paar her­sen­ze­nu­wen. Vijf her­sen­ze­nu­wen zijn van groot belang voor de polyvagaaltheorie.

Afbeel­ding: Wel­l­co­me Collection

Hersenstam (Wikipedia)
Hersenstam
Truncus cerebri
Hersenstam (in roze)
Synoniemen
Latijn Truncus encephali
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De hersenstam of truncus cerebri verbindt het prosencephalon (de grote hersenen en de tussenhersenen) met de kleine hersenen en het ruggenmerg.

De hersenstam bestuurt belangrijke levensfuncties als temperatuur, hartslag, ademhaling en bloeddruk. Hij bestaat uit het verlengde merg (medulla oblongata), de pons (of brug) en de middenhersenen (mesencephalon). Over de hele lengte van de hersenstam bevindt zich de formatio reticularis, een netwerk van cellen dat het reflexmatige handelen aanstuurt. Tien van de twaalf paar hersenzenuwen vinden hun oorsprong in de hersenstam en ontvangen de signalen van de waarnemingsorganen en sturen het lichaam aan. Zij hebben hier dan ook kernen (nuclei). De hersenstam bevat ook de vierde ventrikel, gevuld met hersen-ruggenmergvloeistof (liquor cerebrospinalis).

De hersenstam bevindt zich onderaan in de schedel. Hij ligt in het verlengde van het ruggenmerg en begint vanaf het foramen magnum, het 'grote gat' dat onder in de schedel zit. Vandaar ook de naam van het onderste deel van de hersenstam: het verlengde merg. Achter de hersenstam (dorsaal) ligt het cerebellum (de kleine hersenen).

De hersenstam is het oudste hersendeel. Hij bestaat uit korte, ongemyeliniseerde zenuwcellen. Dit deel van de hersenen is ontstaan tijdens de evolutie van ongewervelden (via de vissen) naar reptielen en is verantwoordelijk voor zeer belangrijke basisfuncties om te overleven:

Verder bevat de hersenstam een groot aantal vezels, bijvoorbeeld de vezels die van het ruggenmerg naar de thalamus lopen. In het verlengde merg kruisen een aantal van die vezels (van de linkerkant naar de rechter, of omgekeerd), zodat ze in de contralaterale hemisfeer terechtkomen.

Wanneer iemands hersenstam niet meer functioneert, heet deze toestand hersendood. Bij andere toestanden met bewustzijnsverlies zoals coma functioneert de hersenstam nog wel.

« Naar Relaxicon begrippenlijst
Scroll to Top