Home » Learn More » Verhalen » Voor de tweede keer de compassietraining

Voor de tweede keer de compassietraining

Relax More - Voor de tweede keer compassie

Het is nu paar maanden geleden dat ik voor de tweede keer de compassietraining (MBCL: Mindfulness Based Compassionate Living) afrondde. Van januari tot en met mei woonde ik 8 bijeenkomsten van 2,5 uur en een oefen-/stiltedag bij, samen met een aantal andere deelnemers.

Een artikel is eigenlijk te kort om zo’n veelomvattende training weer te geven, maar ik licht er voor mij de belangrijkste punten uit en daarmee – hopelijk – ook een kern 😉

De compassietraining (MBCL)

De 8-weekse compassietraining is een verdieping/vervolg op de 8-weekse mindfulnesstraining (MBSR: Mindfulness Based Stress Reduction). Belangrijk dus om die eerst te volgen en ook nodig; de verdiepingsslag die de compassietraining maakt is écht een verdieping en als je niet eerder kennismaakte met mindfulness is het ‘te veel’ om te voelen, ervaren, bevatten. Dat durf ik te stellen.

In de 8-weekse mindfulnesstraining maak je kennis met wat mindfulness is, met de 8 ondersteunende factoren en leer je mindfulness, formeel en informeel, integreren in je dagelijkse leven.

In de compassietraining breid je de mindfulness beoefening uit met compassie. Compassie is het vermogen om betrokken te zijn bij pijn en lijden, van jezelf en anderen.

Lijden

Oei, klinkt best zwaar, hè? Toen ik 18 jaar was en nog weinig weet had van mindfulness, het Boeddhisme etc., zei eens iemand (die over het boeddhisme leerde) tegen mij: ‘Het leven is lijden’. Ik heb daar toen hard om gelachen. Nee joh, het leven is hartstikke mooi en met een positieve instelling kom je er wel.

Maar nu kan ik die uitspraak plaatsen, begrijpen zelfs. Want geluk, de interpretatie van geluk, is voor iedereen anders. Iedereen geniet, wordt gelukkig van een aantal overeenkomsten: de zon, familie, lekker eten, uitjes, vakantie, etc. Geluk is geen constant toestandsbeeld, maar geluk is er, met momenten en perioden. Daartussen is het leven, denk ik, vaak ‘neutraal’; niet goed, niet slecht, het kabbelt.
Maar wat ieder mens tegenkomt in zijn/haar leven, in min of meer dezelfde mate, is lijden…Verdriet, angst, afscheid moeten nemen, overlijden van naasten, onzekerheid. Als je 18 bent, overzie je dit (meestal) nog niet zo. Je staat er niet bij stil en/of wil er nog niet bij stil staan.

Hoe anders dacht ik een paar jaar later toen ik, op mijn 22ste, een paar maanden thuis zat, last had van angsten, negatieve gedachten over mezelf. Ik wilde het leven wel heel leuk vinden, genieten, maar het lukte niet; de negativiteit overheerste. Ik volgde, na de 8-weekse mindfulnesstraining, vervolgens de compassietraining. Heel anders dan hoe ik de compassietraining nu volgde.

Wat me toen het meeste heeft geholpen, is het erkennen van dat er ‘lijden’ is. Nog steeds vind ik lijden een wat te zwaar woord, omdat ik lijden koppel aan heel heftige levensgebeurtenissen. Maar daarin zit meteen iets wat ik toen leerde; je eigen lijden, of ‘moeilijke momenten’, serieus nemen. Er ‘ja’ tegen zeggen en erkennen dat het ‘lijden’ is. Er compassievol mee omgaan. Hoe? Nou, er zit iets heel krachtigs in de compassietraining, iets heel ‘simpels’, wat me ook nu, de tweede keer, weer raakte:

Emotieregulatie-systemen

Onze emotieregulatie-systemen zijn verankerd in het oude(reptielen) deel van ons brein (ja, ook een heel stuk theorie over ons brein is deel van de compassietraining!). Zij gaan uit van een jaag-, gevaar-, en zorg/kalmeringssysteem en zijn gebaseerd op het flight, fight of freeze principe, zoals deze nodig was in de oertijd: om echt, letterlijk, te overleven. Blootgesteld worden aan voedseltekorten, wilde dieren… In fysieke zin.

In deze tijd waarin we nu leven, mét onze oude ‘oer-brein’, gebeurt er iets interessants. Ons voorstellingvermogen, ons ‘nieuwetijdsdenken’ kan allerlei situaties bedénken: nadenken over vroeger, de toekomst en alles wat zou kúnnen gebeuren. Dus geen fysiek gevaar, maar ‘psychisch’ gevaar. Ons oude reptielenbrein reageert hier op door de vechten (zelf-kritiek en verwijt), vluchten (zelfisolatie), of bevriezen (overidentificatie). Stressreacties op psychologische dreigingen zijn nieuwe brein bewerkingen van de instinctmatige reacties van het reptielenbrein.

Deze theorie vormt de basis van de compassietraining. De meditaties/oefeningen zijn gericht op het herkennen van ons gevaar- en jaagsysteem en het vergroten van ons (zelf)ZORGsysteem.
In deze training gaan we uit van het stilstaan bij en opmerken en herkennen van ‘lijden’ (Mindfulness), het ‘gedeelde lijden’ (dit delen we als mensen; Common Humanity) en het compassievol omgaan met dit lijden (mededogen hebben en jezelf iets heilzaams toewensen). Omdat ons ‘nieuwetijdsbrein’ zo goed is in ‘voorstellen’, speelt de training ook in op ons voorstellingsvermogen, door in de oefeningen gebruik te maken van visualisaties, die invloed hebben op ons gevoel van welbevinden, (en) compassie.

Alle artikelen die je op RelaxMore.nl vindt, staan ook op Substack,
een mooi, veelzijdig en reclamevrij schrijversplatform.
Nieuwe artikelen zullen alleen op Substack verschijnen.
Je kunt je daar gratis abonneren, en je verheugen op wat komen gaat…

Lees dit artikel verder op Substack. Reageren mag daar ook.

Scroll naar boven