Home » Learn More » Tai Chi en Qigong » Wetenschappelijk anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen

Wetenschappelijk anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen

Relax More - Anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen

Inleiding

Het zoe­ken naar zicht­ba­re teke­nen van meri­di­a­nen of acu­punc­tuur­pun­ten in ons weef­sel is al een tijd­je gaan­de. Ik heb in de Tai Chi en Qig­ong les­sen al vaker ver­teld over het baan­bre­ken­de werk en het ver­fijn­der onder­zoek naar bind­weef­sel. In dit arti­kel ver­tel ik over nieu­we infor­ma­tie, die eer­der onder­zoek beves­tigt.
Ver­der krijg je gede­tail­leer­de uit­leg over ver­schil­len­de gebruik­te termen.

Tame­lijk recent (maart 2019) ver­scheen een mooi arti­kel dat (nog recen­ter…) m’n aan­dacht trok.
De titel luidt Ana­to­mi­cal Evi­den­ce of Acu­punc­tu­re Meri­dians in the Human Extra­cel­lu­lar Matrix: Results from a Macro­sco­pic and Micro­sco­pic Inter­dis­ci­pli­na­ry Mul­ti­cen­tre Stu­dy on Human Corp­ses.
In het Neder­lands: Ana­to­misch bewijs dat acu­punc­tuur-meri­di­a­nen zich in de extra­cel­lu­lai­re weef­sel­struc­tuur bevin­den: resul­ta­ten van een macro- en micro­sco­pisch inter­dis­ci­pli­nai­re stu­die op men­se­lij­ke licha­men, van­uit meer­de­re centra.

Relax More - Wetenschappelijk anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen

Ofte­wel: in een onder­zoek waar­bij weten­schap­pers uit meer­de­re cen­tra (= mul­ti­cen­tre) en van diver­se ach­ter­gron­den samen­werk­ten (= inter­dis­ci­pli­nair) en men­se­lij­ke licha­men (corp­se = lijk) onder­zoch­ten (macro­sco­pisch = met het blo­te oog, micro­sco­pisch = met de micro­scoop), von­den ze bewijs dat de acu­punc­tuur-meri­di­a­nen (lees ver­der­op meer) zich in de extra­cel­lu­lai­re (= bui­ten [= extra] de cel­len en orga­nen gele­gen) weef­sel­struc­tuur (= matrix) bevin­den.
Het woord matrix heb ik lang niet in de Neder­land­se genees­kun­de en ana­to­mie gezien. Uit het arti­kel valt af te lei­den dat het gaat over de fas­cia en over bind­weef­sel­struc­tu­ren, het­geen Wiki­Pe­dia beves­tigt. Boven­dien ken ik eer­de­re arti­ke­len waar­in de fas­ci­ne­ren­de fas­cia als matrix wordt beschre­ven (lees hier­on­der meer).

Een hele mond vol…

Waar ligt de link met de acti­vi­tei­ten van Relax More? Deel­ne­mers aan de Tai Chi en Qig­ong les­sen horen me regel­ma­tig spre­ken over ana­to­mi­sche eigen­schap­pen en fysi­o­lo­gi­sche aspec­ten van ons lichaam. Soms in rela­tie tot een bewe­ging, soms in rela­tie tot een toe­pas­sing, soms omdat het gewoon zo mate­loos boei­end is om er op erva­rings­ni­veau mee bezig te zijn dat ik het niet kan laten… (En mijn ver­pleeg­kun­di­ge ach­ter­grond helpt me pri­ma om Latijn­se ter­men te begrij­pen, medi­sche onder­zoe­ken te lezen en te ver­ta­len naar de leerlingen.)

Een the­ma dat daar­bij regel­ma­tig de revue pas­seert is de rol van bind­weef­sel, meer spe­ci­aal de fas­cia. Vol­gens oude inzich­ten en nieu­we weten­schap is de rol van de fas­cia veel belang­rij­ker bij chro­ni­sche klach­ten en het omgaan met gren­zen dan de regu­lie­re genees­kun­de en fysi­o­the­ra­pie tot voor kort inza­gen. Mij is dit al lan­ger bekend, en zoals gezegd komt het in de les­sen regel­ma­tig aan de orde, maar dit arti­kel bevat toch wel weer wat nieuws.

Eerst maar even over fascia dan

Over fas­cia ver­schijnt t.z.t. een veel uit­ge­brei­der arti­kel, in dit ver­haal wil ik er niet te diep op ingaan. Kort samen­ge­vat is fas­cia een bind­weef­sel­soort. Bind­weef­sel komt in ‘soor­ten en maten’. Zo zijn pezen (bind­weef­sel dat een spier met een bot ver­bindt) en liga­men­ten (bind­weef­sel dat twee bot­ten met elkaar ver­bindt) twee veel genoem­de en beken­de soor­ten. Fas­cia is bind­weef­sel dat spie­ren en ande­re lichaams­struc­tu­ren omvat en op een ande­re manier ver­bindt. Zo is bijv. iede­re spier­bun­del omvat door een dun vlies: fas­cia. Onder­huids vin­den we een dun vlies, dat als het ware de huid met de onder­laag ver­bindt: fas­cia. En die­per in het lichaam vin­den we iets ste­vi­ger “ver­pak­kin­gen” van onze orga­nen: fascia.

Tot voor kort werd er aan fas­cia niet veel waar­de gehecht. Het werd gezien als ver­pak­kings­ma­te­ri­aal van weef­sels. Dit kwam mede door­dat er alleen maar ana­to­misch onder­zoek op dode licha­men werd gedaan. Nu gebeurt dat nog steeds heel vaak, maar moder­ne onder­zoeks­tech­nie­ken en ope­ra­tie­tech­nie­ken (denk aan kijk-ope­ra­ties) schep­pen een com­pleet ander beeld van fas­cia: het is een dyna­mi­sche en leven­de struc­tuur, die recep­to­ren (= ont­van­gers) bevat­ten die druk, rek en pijn regi­stre­ren en door­ge­ven aan zenu­wen. Fas­cia heeft een belang­rij­ke func­tie bij het ‘sme­ren’ van bewe­gin­gen in weef­sels. Een voor­beeld is dat een bloed­vat wat mee moet kun­nen bewe­gen als een spier aan­spant. Ande­re func­ties waar­in de fas­cia een rol speelt zijn bevoch­ti­ging van weef­sels, elas­ti­ci­teit van de huid en heling van wonden.

Op bij­gaan­de foto zie je fas­cia ‘in actie’, gemaakt met een klei­ne onder­huid­se came­ra. Je kunt je mis­schien voor­stel­len dat deze teer­heid moei­lijk terug te vin­den is bij ana­to­misch onder­zoek op over­le­de­nen. Van­daar dat de wes­ter­se genees­kunst zo lang het belang van fas­cia onder­schat heeft.

Relax More - Wetenschappelijk anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen - Photos courtesty of Dr. J.C. Guimberteau
Pho­tos cour­te­sty of Dr. J.C. Guimberteau

Wat extra aan­dacht ver­dient is de term ‘ver­bin­den’. Want door het omhul­len en bescher­men van de orga­nen en weef­sels te bena­druk­ken, zou­den we uit het oog kun­nen ver­lie­zen dat fas­cia alle orga­nen en weef­sels met elkaar ver­bindt. Fas­cia houdt niet op aan het eind van een spier of aan de rand van een orgaan. Het loopt door en door, gaat over in een ande­re vorm of rich­ting en vormt zo echt een matrix, een steun­ge­ven­de struc­tuur voor alle weef­sels, orga­nen en cel­len, een web dat van onze kruin onon­der­bro­ken door­loopt tot onze voetzolen.

Fascia is overal, daarom keek men er zo lang overheen

Nieuwe kennis?

Het is goed om te besef­fen dat nie­mand alles weet van het men­se­lijk lichaam, ook de genees­kun­de niet, onge­acht of zij oos­ters of wes­ters gefun­deerd is. Er wor­den nog steeds nieu­we ont­dek­kin­gen gedaan. Geluk­kig maar dat het mys­te­rie nog steeds niet is opgelost…

We kun­nen ook vast­stel­len dat het niet altijd mak­ke­lijk is om te ver­nieu­wen. In 2001 schreef Ame­ri­kaans Struc­tu­ral Inte­gra­ti­on the­ra­peut Tom Myers al zijn prach­ti­ge boek Ana­to­my Trains, waar­in hij het con­cept myo-fas­ci­a­le meri­di­aan intro­du­ceert (myo = spier, fas­cia: lees hier­bo­ven, meri­di­aan = func­ti­o­ne­le lijn). 

Relax More - Wetenschappelijk anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen

Hier­bij gaat het dus niet over los­se spie­ren en pezen, maar over de hele keten van delen die betrok­ken zijn bij een bewe­ging, van de voet­zool tot de vin­ger­top­pen. En in die keten spe­len fas­cia een belang­rij­ke rol vol­gens Myers…

Er zijn ook diver­se the­ra­peu­ti­sche opvat­tin­gen die al sinds lang het belang van bind­weef­sel en fas­cia inzien. Ik noem nog­maals Stuc­tu­ral Inte­gra­ti­on, dat ook bekend staat als Rol­fing. Heden­daag­se Fel­den­krais The­ra­peu­ten gebrui­ken de fas­cia als uit­leg bij hun aan­dach­ti­ge bewe­gings­vorm. Qig­ong mees­ter Ken­neth Cohen schrijft in zijn stan­daard­werk “The Way of Qig­ong” ook over de fas­cia in rela­tie tot gezond­heid en energiecirculatie.

De Ita­li­aan­se pro­fes­sor in de Ana­to­mie Car­la Stec­co doet al vele jaren onder­zoek naar bind­weef­sel en de fas­cia. Kort­om: er is al lang heel veel posi­tiefs gaan­de rond dit the­ma, maar het kost echt tijd de geves­tig­de orde wak­ker te schud­den. Een bekend feno­meen. Het onder­zoek waar we het nu over heb­ben zal hope­lijk een ver­de­re posi­tie­ve bij­dra­ge leveren.

Relax More - Wetenschappelijk anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen 1

Enke­le jaren gele­den kocht ik de 6e edi­tie (2014) van het boek Dyna­miek van het men­se­lijk bind­weef­sel, een leer­boek voor fysi­o­the­ra­peu­ten. In deze edi­tie wordt voor het eerst gerept over het gro­te belang van fas­cia en van ketens van bewe­gen­de delen.
Ter­wijl deze ken­nis al heel lang gebruikt wordt in de oos­ter­se genees­kunst. Wel­is­waar niet in wes­ters medi­sche ter­mi­no­lo­gie, maar het geeft toch te denken…

Dok­ters, ortho­pe­den, fysi­o­the­ra­peu­ten, wees toch zo af en toe eens wat nieuws­gie­ri­ger naar ande­re bena­de­rin­gen en laat je ver­ras­sen dat anders lang niet altijd vreemd of obscuur is en weet dat er ook een taal­bar­ri­è­re te slech­ten is.

Acupunctuur-meridianen

Dit klinkt voor veel men­sen al wat beken­der in de oren, hoe­wel bij­na even­veel men­sen niet pre­cies weten waar de kle­pel eigen­lijk hangt. Al meer dan 2500 jaar wordt acu­punc­tuur toe­ge­past om het her­stel van ziek­te en fysi­o­lo­gi­sche pro­ble­men te onder­steu­nen. Ach­ter­lig­gend prin­ci­pe is dat vol­gens de tra­di­ti­o­ne­le Chi­ne­se genees­kun­de (TCM, M = Medi­ci­ne = genees­kun­de) ziek­te het gevolg is van een ver­stoor­de ener­gie­cir­cu­la­tie. Deze kan o.a. her­steld wor­den door bepaal­de ener­gie­pun­ten (acu­punc­tuur­pun­ten) te sti­mu­le­ren met (meest­al) naal­den. Deze pun­ten bevin­den zich op een aan­tal denk­beel­di­ge lij­nen (meri­di­a­nen) die over­een­ko­men met hoe de ener­gie door het lichaam stroomt.

Relax More - Wetenschappelijk anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen 2

Iede­re meri­di­aan en ieder acu­punc­tuur­punt cor­res­pon­deert met een orgaan en met een aan­tal van de vele aspec­ten van de Chi­ne­se vijf-elementenleer.

Er zijn onder­zoe­ken die posi­tie­ve effec­ten aan­to­nen van acu­punc­tuur, maar niet veel met een heel hoge medi­sche bewijs­kracht. In het wes­ten is deze leer nog steeds wat con­tro­ver­si­eel, onder ande­re omdat het bestaan van de meri­di­a­nen nog steeds niet is aan­ge­toond. Daar­om wordt ten aan­zien van de effec­ten bij cli­ën­ten gezegd dat een groot deel hier­van wel op basis van het pla­ce­bo-effectmoet zijn’.

Wat mij betreft hoeft dit geen pro­bleem te zijn. Ster­ker nog: ik ver­moed dat het effect van een groot deel van als regu­lier te boek staan­de behan­de­lin­gen ook voor­al pla­ce­bo-effect is. C’est le ton qui fait la musi­que; het is de toon waar­mee we hier­over spre­ken die ertoe doet, ofte­wel: we hoe­ven niet deni­gre­rend te doen over het pla­ce­bo-effect, maar die­nen het te zien als een wezen­lijk onder­deel van het behan­de­len van ziek­ten. En deze hoog­le­raar gezond­heids­psy­cho­lo­gie is het met me eens

Daar­naast, en mijns inziens van gro­ter belang, blijkt dat zo veel men­sen een posi­tief effect mer­ken van deze behan­del­wij­ze, dat acu­punc­tuur in veel aan­vul­len­de pak­ket­ten ver­goed wordt. Dat zou toch anders zijn als er hele­maal geen resul­ta­ten mee bereikt wer­den. In het NtvG (Ned. tijd­schrift voor Genees­kun­de) wordt tegen­woor­dig genu­an­ceer­der geschre­ven over acu­punc­tuur dan voor­heen, een posi­tie­ve ontwikkeling.

Aanleiding voor een anatomisch onderzoek

Eer­der onder­zoek leek aan te tonen dat acu­punc­tuur­pun­ten vaak te loka­li­se­ren zijn rond zoge­naam­de vaat-zenuw­bun­dels. Dit zijn klei­ne struc­tu­ren waar een ader, een slag­ader, een zenuw en vaak ook een lym­fe­vat samen een tra­ject­je vor­men, vaak om naar een ande­re diep­te­laag van de weef­sels te komen. De Oos­ten­rijk­se onder­zoe­kers wil­den hier uiter­aard ook nader naar kij­ken. In een ander, recen­ter onder­zoek werd een rela­tie gevon­den tus­sen acu­punc­tuur­pun­ten en ‑meri­di­a­nen en de fas­cia. Het gron­dig ana­ly­se­ren van scans liet zien dat de fas­cia-struc­tu­ren het the­o­re­ti­sche meri­di­aan­sys­teem heel goed zou­den kun­nen repre­sen­te­ren. Fysi­o­lo­gi­sche (= op het niveau van de stof­wis­se­ling), his­to­lo­gi­sche (= op weef­sel­ni­veau) en kli­ni­sche obser­va­ties (= op waar­ne­mings­ni­veau) onder­steu­nen deze hypo­the­se (= stel­ling of onderzoeksvraag).

Als we nu terug gaan naar het onder­zoek dat het the­ma is van dit arti­kel, komen we eigen­lijk van­zelf uit bij de aan­lei­ding en de onder­zoeks­vraag, name­lijk de wens om door mid­del van ana­to­misch onder­zoek eens gron­dig te kij­ken of er struc­tu­ren zijn te vin­den die rela­te­ren met de meri­di­a­nen. Als dit repli­ceer­baar aan­ge­toond kan wor­den (= dat het her­haald kan wor­den door ande­re onder­zoe­kers), lijkt mij de rede­na­tie dat acu­punc­tuur berust op iets niet-aan­toon­baars of onstof­fe­lijks, en ‘dus’ kwak­zal­ve­rij is, een stuk min­der houd­baar. Moge­lijk een posi­tie­ve stap voor TCM en acu­punc­tuur dus.

De zes Oos­ten­rijk­se onder­zoe­kers heb­ben een diver­se ach­ter­grond, vari­ë­rend van acupunctuur/neurologie, his­to­lo­gie (= weef­sel­leer) en embry­o­lo­gie (= leer van ont­wik­ke­ling en groei van die­ren), ana­to­mie en cel­bi­o­lo­gie en een onder­zoe­ker met ken­nis van elek­tri­sche gelei­ding. Mis­schien een bui­ten­beet­je, maar gezien de onder­zoeks­vraag wél een heel begrij­pe­lij­ke toe­voe­ging aan het onderzoeksteam.

Onderzoeksopzet en resultaten

Met zo’n dui­de­lijk onder­zoeks­vraag spreekt denk ik de opzet rede­lijk voor zich­zelf: vier men­se­lij­ke stof­fe­lijk over­schot­ten en nog twee extra men­se­lij­ke onder­be­nen wer­den nauw­keu­rig ana­to­misch ontleed.

Het vrij pre­pa­re­ren van dun­ne struc­tu­ren (fas­cia zijn vlies-ach­tig) en het zoe­ken naar een spreek­woor­de­lij­ke speld (of acu­punc­tuur­naald) in de hooi­berg vergt gedul­dig en voor­zich­tig ‘ope­re­ren’. Ook weten de onder­zoe­kers eigen­lijk niet pre­cies waar ze naar op zoek zijn, of hoe het­geen ze hopen te vin­den eruit zal zien. Daar­bij heb­ben ze te maken met tere struc­tu­ren die ook nog eens in meer­de­re vlies­dun­ne lagen, met ver­schil­len­de vezel­rich­tin­gen, die niet altijd het­zelf­de con­se­quen­te ver­loop heb­ben, en zich tus­sen meer­de­re weef­sel­soor­ten bevinden.

Alles werd foto­gra­fisch vast­ge­legd, en ten behoe­ve van nader micro­sco­pisch onder­zoek wer­den weef­sel­mon­sters uit­ge­no­men en ‘op sterk water’ bewaard. Hier­naast een foto van een onder­been met daar­in de ‘Z‑structuur’ van de maag­me­ri­di­aan, die voor een geoe­fend oog wel goed zicht­baar is. In de PDF van het arti­kel kun je alle foto’s in vol­le glo­rie bewonderen.

Relax More - Wetenschappelijk anatomisch bewijs voor het bestaan van meridianen 4

Het ont­le­den en bekij­ken, zowel met het blo­te oog (= macro­sco­pisch) als micro­sco­pisch, lever­de bewijs op voor het bestaan van acu­punc­tuur­me­ri­di­a­nen als deel van de extra­cel­lu­lai­re matrix (= weef­sel­struc­tuur) en liet zien dat de fas­cia hier­van een belang­rijk ana­to­misch onder­deel vormt. Tege­lijk blijkt vol­gens deze onder­zoe­kers dat de genoem­de vaat-zenuw­bun­dels, die ver­on­der­steld wer­den ver­band te hou­den met wel 80% van de acu­punc­tuur­pun­ten, hier eigen­lijk amper een rela­tie mee heb­ben. Acu­punc­tuur­pun­ten zijn dus NIET stan­daard gelo­ka­li­seerd in de buurt van deze bundels.

Mooi om te zien in de foto’s bij het arti­kel (en hier­bo­ven) is dat bij het onder­been de typi­sche ‘Z‑structuur’ van de maag­me­ri­di­aan (pun­ten Maag 39 en 40) met het blo­te oog zicht­baar is. Op ande­re foto’s zijn delen van de gal­blaas­me­ri­di­aan (pun­ten 35 en 36) en de dun­ne­darm-meri­di­aan (pun­ten 10 en 11) en de dik­ke­darm-meri­di­aan (ook de pun­ten 10 en 11) zicht­baar. En ook nu is het niet zo dat de fas­cia de eni­ge struc­tuur is waar meri­di­a­nen ‘door lopen’. In de voor­voet zijn het bijv. enke­le pees­vlie­zen die de meri­di­aan­loop ‘over­ne­men’, elders ble­ken ook spie­ren en liga­men­ten deel uit te maken van de meridiaanloop.

Zo wer­den totaal tien onder­be­nen onder­zocht, en op ieder onder­been tien acu­punc­tuur­pun­ten (van de maag- en de gal­blaas­me­ri­di­aan) onder­zocht. Slechts in twee van de hon­derd onder­zoch­te pun­ten werd een ver­band met een vaat-zenuw­bun­del aan­ge­trof­fen, dus in 2% van de ‘geval­len’. Geen sterk ver­band dus…

Tot slot ver­meld ik nog dat de onder­zoe­kers ook ‘pla­ce­bo-mon­sters’ heb­ben geno­men. Het pla­ce­bo-effect wordt hier­bo­ven al genoemd. Het is mis­schien voor­al bekend van­uit medi­cijn­on­der­zoek. Eén helft van de pati­ën­ten krijgt het te onder­zoe­ken medi­cijn, de ande­re helft een nep­pil (de pla­ce­bo). Zo hoopt men het effect van het medi­cijn aan te tonen. Maar goed: we heb­ben al gezien dat placebo’s ook een effect kun­nen hebben…

De Oos­ten­rijk­se onder­zoe­kers heb­ben aller­lei mon­sters afge­no­men van weef­sels en fas­cia waar meri­di­a­nen wer­den gezien met het blo­te oog. Pla­ce­bo-mon­sters wer­den geno­men van weef­sels uit gebie­den waar vol­gens de TCM géén meri­di­a­nen zijn. Ter con­tro­le dus of het­geen dat geduid wordt als meri­di­aan niet ’toe­val­lig’ ook gevon­den wordt op een plek­ken waar geen meri­di­a­nen horen te lopen. (Voor mij was dit een heel nieu­we con­text voor het begrip placebo…)

In het arti­kel staan een aan­tal micro­sco­pi­sche foto’s waar­bij ver­meld staat dat dui­de­lijk te zien is hoe de maag- of dun­ne­darm-meri­di­aan lopen. Nou ja, kijkt u zelf maar, maar hier moest ik toch echt passen…

Conclusie

De onder­zoe­kers komen tot de con­clu­sie dat de fas­cia het voor­naams­te ana­to­mi­sche sub­straat is voor de acu­punc­tuur­me­ri­di­a­nen uit de TCM, en dan met name de Fas­cia Super­fi­ci­a­lis Cor­po­ris, ofte­wel het meer opper­vlak­kig (= super­fi­ci­a­lis) gele­gen deel van de extra­cel­lu­lai­re matrix. Daar­naast werd gevon­den dat soms ook spie­ren, pezen en liga­men­ten deel uit­ma­ken van de meri­di­aan­loop (bij de blaas- en dik­ke­darm-meri­di­aan).
Deze con­clu­sie wordt onder­bouwd door anatomische‑, mor­fo­lo­gi­sche- en his­to­lo­gi­sche obser­va­ties in over­le­den men­se­lij­ke licha­men.
(De term mor­fo­lo­gie onder­scheidt zich van ana­to­mie, omdat mor­fo­lo­gie de com­ple­te bouw van een orga­nis­me bestu­deert en niet een spe­ci­fiek onder­deel zoals orga­nen, cel­len of weefsels.)

Ook micro­sco­pisch zijn de meri­di­a­nen zicht­baar gewor­den, hoe­wel de eiwit­ten door het fixe­ren in for­mal­de­hy­de (‘sterk water’, om weef­sels beter te kun­nen bewa­ren) snel dena­tu­reer­den en in kwa­li­teit ach­ter­uit gin­gen. Het zou goed zijn om in de toe­komst weef­sel­on­der­zoek te doen met niet-gefixeer­de monsters.

Het is niet gelukt een vol­le­di­ge acu­punc­tuur­me­ri­di­aan vrij te pre­pa­re­ren. Ten eer­ste was het ont­leed- en pre­pa­r­eer­werk al inge­wik­keld genoeg, daar­naast bleek dat op som­mi­ge plek­ken de meri­di­aan niet in de fas­cia gevon­den werd en dat ande­re weef­sels, zoals spie­ren, pezen of liga­men­ten, zorg­den voor het meridiaanverloop.

Nabeschouwing

Prach­tig werk is er ver­zet, mét een mooi resul­taat. Daar waar al veel onder­zoek was gedaan op het gebied van de fas­cia zijn nu de meri­di­a­nen zelf nóg dui­de­lij­ker zicht­baar gemaakt dan voor­heen. Het is nu de taak aan ande­re onder­zoe­kers om deze resul­ta­ten te veri­fi­ë­ren, net zolang tot het niet meer te ont­ken­nen valt dat acu­punc­tuur­me­ri­di­a­nen geen ver­zin­sels zijn van oude Chi­ne­zen, maar echt bestaan. Want net zoals dit onder­zoek de ver­on­der­stel­ling dat  acu­punc­tuur­pun­ten samen­han­gen met vaat-zenuw­bun­dels ont­kracht, zo kan een ver­volg­on­der­zoek in the­o­rie weer de con­clu­sies van dit Oos­ten­rijk­se onder­zoek ont­krach­ten.
Weten­schap is het stel­len van vra­gen, het zoe­ken naar ant­woor­den en ver­vol­gens pro­be­ren aan te tonen dat een ant­woord al dan niet cor­rect is. Check en dub­bel­check, hoor en weder­hoor. En de mind graag zo open moge­lijk. Jaja, de lat ligt niet laag…

Ove­ri­gens denk ik zelf dat het zo’n vaart niet zal lopen met het vol­le­dig ont­krach­ten van de con­clu­sies van deze Oos­ten­rijk­se onder­zoe­kers. Ik ver­moed dat er een ont­wik­ke­ling in gang is gezet die oos­ter­se en wes­ter­se visies dich­ter bij elkaar gaat bren­gen. Dat er nog wel wat water door de Rijn zal stro­men voor­dat dat alle­maal rond is, lijkt me ook evi­dent. Aller­eerst zijn er voor dit soort onder­zoek geen gro­te pot­ten geld beschik­baar zoals voor medi­cijn­on­der­zoek wel het geval is. Ten twee­de heb­ben we het over heel kwets­ba­re weef­sel­struc­tu­ren, die eigen­lijk in een stof­fe­lijk over­schot niet opti­maal te onder­zoe­ken zijn. Nieu­we came­ra­tech­nie­ken zul­len moge­lijk veel nieuws toe te voe­gen heb­ben de komen­de jaren.
Ten­slot­te noem­de ik hier­bo­ven — onder het kop­je ‘Nieu­we ken­nis?’ — al een aan­tal schrij­vers en the­ra­pie­ën wiens invloed lang­zaam maar zeker gro­ter wordt.

In het onder­zoek staat helaas ver­der géén nade­re info over elek­tri­sche aspec­ten van de weef­sels, zoals bijv. de geleid­baar­heid. Immers, het aan­to­nen van meri­di­a­nen is een prach­ti­ge aan­lei­ding om te onder­zoe­ken hoe zij de ener­gie van punt naar punt trans­por­te­ren en wat de aard van die ener­gie is… Zoals ik in het begin ver­meld­de had één onder­zoeks­lid een ach­ter­grond in dit vak­ge­bied. Hope­lijk komt er in een later arti­kel aan­dacht voor deze aspec­ten.
Ver­der viel het mij op dat de lijst van bron­nen die de onder­zoe­kers bij­voe­gen niet erg lang is en maar 18 publi­ca­ties omvat. Mij dunkt dat er meer refe­ren­tie­ma­te­ri­aal moet zijn, want de hier­bo­ven genoem­de ana­to­mie-pro­fes­sor en fas­cia-spe­ci­a­list Car­la Stec­co komt niet in het lijst­je voor, wat mij betreft een gemis­te kans.

Bron

Hin­da­wi
Evi­den­ce-Based Com­ple­men­ta­ry and Alter­na­ti­ve Medi­ci­ne
Volu­me 2019, Arti­cle ID 6976892, 8 pages
https://doi.org/10.1155/2019/6976892

Mau­rer N, Nis­sel H, Eger­ba­cher M, Gor­nik E, Schul­ler P, Trax­ler H. Ana­to­mi­cal Evi­den­ce of Acu­punc­tu­re Meri­dians in the Human Extra­cel­lu­lar Matrix: Results from a Macro­sco­pic and Micro­sco­pic Inter­dis­ci­pli­na­ry Mul­ti­cen­tre Stu­dy on Human Corp­ses.

Dit arti­kel mag over­ge­no­men wor­den, ná toe­stem­ming en mét bron­ver­mel­ding en link.
Neem dus con­tact op.

Foto: John Jack­son on Uns­plash

5 2 stemmen
Beoordeel artikel
Abonneer
Laat me weten als er
guest
6 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline reacties
Bekijk alle reacties
6
0
Wil je een reactie geven op dit artikel? Cool!x
Scroll to Top