Home » Learn More » Onderzoek » Zelfcompassie versus zelfwaardering

Zelfcompassie versus zelfwaardering

Relax More - Verhoogt zelfcompassie de motivatie om jezelf te verbeteren?

Het klinkt mis­schien para­doxaal. Het beoe­fe­nen van een com­pas­sie­vol­le hou­ding jegens fou­ten en tekort­ko­min­gen maakt dat we méér gemo­ti­veerd zijn ons­zelf te ver­be­te­ren. En toch is dat wat er uit onder­zoek kwam.

Van compassie naar onverschilligheid?

Een aan­tal onder­zoe­kers ver­moed­de dat de accep­te­ren­de hou­ding die com­pas­sie voor­staat, ertoe zou kun­nen lei­den dat we min­der gemo­ti­veerd zou­den zijn om fou­ten te ver­be­te­ren. Ik moet zeg­gen dat die gedach­te me niet eens zo vreemd voor­komt, want het spron­ge­tje van com­pas­sie naar accep­te­ren en ver­vol­gens naar een onver­schil­li­ge hou­ding is begrijpelijk.

De lat juist hoger?

Ande­ren daar­en­te­gen stel­den dat men­sen door com­pas­sie­trai­ning juist méér geneigd zou­den zijn om zich­zelf te ver­be­te­ren, omdat ze met de geleer­de mild­heid meer aan­ge­moe­digd wer­den fou­ten te onder­ken­nen. Maar dan zón­der de niet-com­pas­sie­vol­le zelfveroordeling!

Neff toon­de in 2003 al aan dat zelf­com­pas­sie leidt tot een min­der zelf­kri­ti­sche hou­ding, zón­der dat de lat daar­bij lager hoeft te lig­gen, m.a.w. dat het streef­ni­veau hoog kan blij­ven. Het onder­zoek waar ik nu over schrijf (Brei­nes & Chen, 2012), heeft ook deze stel­ling als uit­gangs­punt, maar wil dat dus nader onder­zoe­ken. Hier­on­der bespreek ik hun publicatie.

Vier vragen

Na een tame­lijk uit­ge­breid ver­haal over de ach­ter­gron­den van de vra­gen en een aar­di­ge samen­vat­ting van de beschik­ba­re onder­zoe­ken op het gebied van com­pas­sie, kwa­men de onder­zoe­kers tot vier onderzoeksvragen.

  1. Ver­groot zelf­com­pas­sie het idee dat men­se­lij­ke tekort­ko­min­gen kun­nen wor­den verbeterd?
  2. Ver­groot zelf­com­pas­sie de wens om ver­an­de­rin­gen in gang te zet­ten om her­ha­ling van fou­ten te voorkomen?
  3. Ver­groot zelf­com­pas­sie de moti­va­tie om te stu­de­ren na een onvol­doen­de toets­re­sul­taat, zodat een vol­gen­de keer een beter resul­taat gehaald wordt? M.a.w. beïn­vloedt zelf­com­pas­sie ook daad­wer­ke­lijk het gedrag?
  4. Zorgt zelf­com­pas­sie ervoor dat we men­sen die het ‘beter doen’ meer als voor­beeld gaan nemen?

De experimenten

Boven­staan­de is een heel kor­te samen­vat­ting van het gedeel­te van de publi­ca­tie waar­in het ont­staan van de vra­gen werd beschre­ven, anders zou dit arti­kel heel lang wor­den. De hele publi­ca­tie ligt ter inza­ge in onze zaal.

Om dezelf­de reden zal ik de onder­zoe­ken niet uit­ge­breid beschrij­ven. De metho­die­ken die gebruikt wer­den, waren vaak in de vorm van schrijf­op­drach­ten. Daar­bij wis­ten de onder­zoe­kers de ware vraag van het expe­ri­ment steeds ver­bor­gen te hou­den, door op een ande­re manier over de expe­ri­men­ten te communiceren.

Naast zelf­com­pas­sie werd ook stee­vast zelf­waar­de­ring betrok­ken in de expe­ri­men­ten, zodat hier in de resul­ta­ten goed onder­scheid tus­sen gemaakt kon wor­den. Het ver­schil tus­sen deze twee begrip­pen werd door Kris­tin Neff (2003) goed uit­ge­legd:
Zelf­waar­de­ring klinkt posi­tief, maar is, in tegen­stel­ling tot zelf­com­pas­sie, altijd geba­seerd op het ver­ge­lij­ken met ande­ren. Je waar­deert jezelf dus ten opzich­te van ande­ren. Bij zelf­com­pas­sie waar­deer je jezelf zoals je bent.

Bij enke­le expe­ri­men­ten werd, naast zelf­com­pas­sie en ‑waar­de­ring ook posi­tief den­ken gebruikt als metho­de om om te gaan met tekortkomingen.

Resultaten

In de vier expe­ri­men­ten vond men onder­steu­ning voor de hypo­the­se dat bij het beant­woor­den van een moreel ver­keer­de han­de­ling, een per­soon­lij­ke zwak­te of het zak­ken voor een test, zelf­com­pas­sie men­sen moti­veert om stap­pen tot ver­be­te­ring te nemen. Zelf­com­pas­sie is uniek in die zin, dat het een vei­li­ge en niet-oor­de­len­de bodem geeft om naar tekort­ko­min­gen of nega­tie­ve aspec­ten van de beoe­fe­naar te kijken.

Zelf­com­pas­sie was steeds sig­ni­fi­cant meer behulp­zaam dan zelf­waar­de­ring of posi­tief den­ken. (Sig­ni­fi­cant wil zeg­gen dat het ver­schil met de alter­na­tie­ven te groot is om toe­val­lig te zijn.) Dit roept vol­gens de onder­zoe­kers vra­gen op over het wer­ken met zelf­waar­de­ring op scho­len: zelf­com­pas­sie lijkt een beter hulp­mid­del te zijn om leer­lin­gen te laten omgaan met tegenslagen…

Samen­vat­tend lijkt zelf­com­pas­sie een bete­re metho­de om om te gaan met falen en tegen­sla­gen dan tot heden meer gebrui­ke­lij­ke wij­zen. Ver­an­de­rin­gen aan­bren­gen in de wij­ze waar­op je met fou­ten omgaat kan eng zijn, en de weg naar zelf­ver­be­te­ring zal zeer zeker hob­bels bevat­ten, maar van­uit een zelf­com­pas­si­o­ne­le insteek zal er min­der te vre­zen zijn…

Nabeschouwing

Op het onderzoek

Zoals wel vaker bij onder­zoek valt ook hier vast wel e.e.a. op af te din­gen. Aller­eerst zou het door ande­ren her­haald moe­ten wor­den om te zien hoe dan de resul­ta­ten zijn. De onder­zoeks­po­pu­la­ties waren niet bij­zon­der groot. Je kunt je afvra­gen of de expe­ri­men­ten juist zijn uit­ge­voerd en of de vraag­stel­lin­gen zui­ver genoeg, neu­traal en niet-mani­pu­le­rend waren. Alle­maal terech­te vragen!

Wat mij betreft ver­die­nen Brei­nes en Chen voor­lo­pig een pluim. Ze heb­ben gron­dig lite­ra­tuur­on­der­zoek gedaan, zijn trans­pa­rant over hun expe­ri­men­ten en resul­ta­ten. Ze clai­men ner­gens zaken die ik niet terug kon vin­den in hun resul­ta­ten. Daar­bij zijn die­zelf­de resul­ta­ten niet wereld­schok­kend. Ik zou een enor­me ver­be­te­ring eer­lijk gezegd ver­dacht vin­den…  Het is niet een­vou­dig goe­de vra­gen te beden­ken en expe­ri­men­ten uit te voe­ren om ver­schil­len te meten in de ‘zach­te waar­den’ waar het hier om gaat.

Uit eigen ervaring

Mijn eigen erva­rin­gen stem­men over­een met de bevin­din­gen van Brei­nes en Chen. Van­uit een levens­ge­schie­de­nis waar zelf­waar­de­ring (dus op basis van je ver­ge­lij­ken met- en afzet­ten tegen ande­ren) een belang­rij­ker rol speel­de dan zelf­com­pas­sie kan ik beves­ti­gen dat het oefe­nen van zelf­com­pas­sie mij op zijn zachtst gezegd ‘goed heeft gedaan’.

En het klinkt toch ook wel logisch? Velen kun­nen het zich her­in­ne­ren of inden­ken: je doet iets doms, je kwetst een ander of haalt je toets niet. Het zit inge­bak­ken in onze maat­schap­pij dat we ons­zelf dan hard ver­oor­de­len en/of ons afre­a­ge­ren op ande­ren. Zo komen veel men­sen in een spi­raal van nega­ti­vi­teit en chro­ni­sche zelf­kri­tiek terecht. Bei­den ern­sti­ge ener­gieslur­pers en voor­uit­gang- en ver­be­ter-blok­keer­ders

Wat zou het mooi zijn wan­neer deze nega­ti­vi­teits­spi­raal te door­bre­ken zou zijn, we zou­den kun­nen stop­pen met de eeu­wi­ge zelf­kri­tiek, niet nader in zou­den hoe­ven gaan op dat inwen­di­ge stem­me­tje van wie het nooit goed genoeg is en die ener­gie zou­den kun­nen gebrui­ken om daad­wer­ke­lijk iets te doen om te ver­an­de­ren.
En bij dat ver­an­der­pro­ces, geheel tegen alle gewoon­tes in 😉 een hou­ding aan te nemen van vol­le inzet zón­der zelfveroordeling.

Het onder­zoek van Brei­nes en Chen helpt begrij­pen dat zelf­com­pas­sie geen navel­staar­de­rij en zelf­ver­be­te­ring in de enge zin van het woord is, maar op een veel ruim­har­ti­ger en niet-ego­cen­tri­sche wij­ze werkt. Een wij­ze waar­op zelf­com­pas­sie helpt van de wereld een min­der som­be­re, ja zelfs bete­re plek te maken.

Zelfcompassie is niet voor watjes…

Het abstract van het onder­zoek kun je hier vin­den,
het hele onder­zoek ligt ter inza­ge in onze zaal.

5 1 stem
Beoordeel artikel
Abonneer
Laat me weten als er
guest
0 Reacties
Inline reacties
Bekijk alle reacties
0
Wil je een reactie geven op dit artikel? Cool!x
Scroll to Top